ئانىلار بايرىمىغا مۇناسىۋەتلىك قىسقا دەرس: ئانىلارنىڭ سالامەتلىكىنى قوغداش

ئانىلار بايرىمى يېقىنلاپ قالدى. بۇ ئالاھىدە كۈندە ئاپىڭىزغا دۇئا تىلەكلىرىنى تەييارلىدىڭىزمۇ؟ دۇئا تىلەكلىرىنى يوللىغاندا، ئاپىڭىزنىڭ سالامەتلىكىگە كۆڭۈل بۆلۈشنى ئۇنتۇپ قالماڭ! بۈگۈن، Bigfish سىزگە ئاپىڭىزنىڭ سالامەتلىكىنى قانداق قوغداش توغرىسىدا يېتەكچىلىك قىلىدىغان بىر ساغلاملىق قوللانمىسى تەييارلىدى.
ھازىر جۇڭگودىكى ئاياللار ئارىسىدا يۇقىرى كۆرۈلۈش نىسبىتىگە ئىگە ئاساسلىق ئاياللار كېسەللىكلىرى تۇخۇمدان راكى، بوينى راكى ۋە كۆكرەك راكى. ئۇلار ئاياللارنىڭ سالامەتلىكى ۋە ھاياتىغا ئېغىر تەھدىد سالىدۇ. بۇ ئۈچ خىل راكنىڭ سەۋەبلىرى ۋە مېخانىزمى ئوخشىمايدۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ ھەممىسى گېن، ئىچكى سېزىم ۋە تۇرمۇش ئادىتى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. شۇڭا، بۇ خىل راكلارنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ ئاچقۇچى بالدۇر بايقاش ۋە داۋالاش، شۇنداقلا بەزى ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى قوللىنىشتىن ئىبارەت.

تۇخۇمدان راكى

تۇخۇمدان راكى ئاياللارنىڭ كۆپىيىش سىستېمىسىدىكى ئەڭ ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدىغان خەتەرلىك ئۆسمە بولۇپ، ئۇ كۆپىنچە مېنوپاۋزا مەزگىلىدىكى ئاياللاردا كۆرۈلىدۇ. دەسلەپكى ئالامەتلەر روشەن ئەمەس ۋە كۆپىنچە دىئاگنوز قويۇشنى كېچىكتۈرىدۇ. تۇخۇمدان راكىنىڭ تەرەققىياتى ئىرسىيەت، ئېستروگېن سەۋىيەسى، تۇخۇم چىقىرىش سانى ۋە كۆپىيىش تارىخى قاتارلىق ئامىللار بىلەن مۇناسىۋەتلىك. تۇخۇمدان راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن، تۆۋەندىكى نۇقتىلارغا دىققەت قىلىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ:
- 30 ياكى 35 ياشتىن باشلاپ ھەر يىلى بىر قېتىم دائىملىق گىنېكولوگىيەلىك تەكشۈرۈشلەر، جۈملىدىن چانا سۆڭىكى تەكشۈرۈشى، ئۇلترا ئاۋاز دولقۇنى تەكشۈرۈشى ۋە ئۆسمە بەلگىسى تەكشۈرۈشلىرى، بولۇپمۇ ئائىلىسىدە تۇخۇمدان راكى ياكى گېن سەزگۈرلۈك گېنى ئۆزگىرىشى (مەسىلەن، BRCA1/2) تارىخى بار يۇقىرى خەۋپلىك گۇرۇپپىلار ئۈچۈن تەكشۈرۈش ئېلىپ بېرىش كېرەك.
- ھەيز كېلىش ۋە تۇخۇم چىقىرىشنىڭ نورماللىقىغا دىققەت قىلىڭ. ئەگەر نورمالسىز ھەيز ياكى تۇخۇم چىقىرىش بولسا، ئىچكى ئاجراتما سەۋىيىسىنى تەڭشەش ۋە ئۇزۇن مۇددەتلىك بىر قېتىملىق ئېستروگېننىڭ قوزغىلىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن دەرھال دوختۇرغا كۆرۈنۈڭ.
- ئېغىرلىقنى مۇۋاپىق كونترول قىلىڭ، سېمىزلىكتىن ساقلىنىڭ، ھەمدە ماددا ئالمىشىش سەۋىيىسىنى ياخشىلاش ۋە ئېستروگېن سەۋىيىسىنى تۆۋەنلىتىش ئۈچۈن ھەرىكەتنى كۆپەيتىڭ.
- ھامىلىدارلىقتىن ساقلىنىش ئۇسۇللىرىنى مۇۋاپىق تاللاڭ ۋە ئېستروگېن تەركىبىدىكى ئېغىزدىن چىقىرىلىدىغان ھامىلىدارلىقتىن ساقلىنىش دورىلىرى ياكى ئىمپلانت قىلىنىدىغان ھامىلىدارلىقتىن ساقلىنىش ئۈسكۈنىلىرىنى ئىشلەتمەڭ، ئۇنىڭ ئورنىغا پروگېستېگېن تەركىبىدىكى ھامىلىدارلىقتىن ساقلىنىش دورىلىرى ياكى پرېزېرۋاتىپ قاتارلىقلارنى ئىشلىتىڭ.
- تۇغۇت سانى ۋە ئېمىزىش ۋاقتىنى مۇۋاپىق كۆپەيتىش، تۇخۇم چىقىرىش سانى ۋە ئېستروگېنغا ئۇچراش ۋاقتىنى قىسقارتىش كېرەك.
- ئاسبېست، پېستىتسىد، بوياق قاتارلىق زەھەرلىك ۋە راك پەيدا قىلغۇچى ماددىلارغا دۇچ كېلىشتىن ساقلىنىڭ.
- يۇقىرى خەۋپ ئاستىدا بولغان ياكى تۇخۇمدان راكى دەپ دىئاگنوز قويۇلغان بىمارلار ئۈچۈن، دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن ئىككى تەرەپلىك سالپىڭگو-ئوفورېكتومىيە ياكى نىشانلىق داۋالاش (مەسىلەن، PARP چەكلىگۈچىلىرى) نى قوللىنىشنى ئويلىشىڭ.

مويۇن راكى

بەچچىدان راكى ئاياللارنىڭ كۆپىيىش سىستېمىسىدىكى ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان خەتەرلىك ئۆسمىلەرنىڭ بىرى بولۇپ، ئاساسلىقى 30 ياشتىن 50 ياشقىچە بولغان ئاياللاردا كۆرۈلىدۇ. بەچچىدان راكىنىڭ ئاساسلىق سەۋەبى ئىنسان پاپىللوما ۋىرۇسى (HPV) يۇقۇملىنىشى بولۇپ، بۇ ۋىرۇس 100 دىن ئارتۇق تۈردىكى ۋىرۇسلار بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئارقىلىق تارقىلىدۇ، بۇ ۋىرۇسلارنىڭ بەزىلىرى يۇقىرى خەتەرلىك HPV دەپ ئاتىلىدۇ ۋە بەچچىدان ھۈجەيرىلىرىدە نورمالسىز ئۆزگىرىشلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ئاندىن بەچچىدان راكىغا ئايلىنىدۇ. يۇقىرى خەتەرلىك HPV تىپلىرىغا 16، 18، 31، 33، 35، 39، 45، 51، 52، 56، 58 ۋە 59 تىپلار كىرىدۇ. بۇلارنىڭ ئىچىدە 16 ۋە 18 تىپلىرى ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان بولۇپ، بارلىق بەچچىدان راكىنىڭ %70 تىن كۆپرەكىنى ئىگىلەيدۇ. بەچچىدان راكى ئالدىنى ئېلىشقا ۋە داۋالاشقا بولىدىغان كېسەللىك بولۇپ، ئەگەر راك ئالدىدىكى يارىلارنى ۋاقتىدا بايقاپ داۋالىغىلى بولسا، بەچچىدان راكىنىڭ يۈز بېرىش نىسبىتى ۋە ئۆلۈش نىسبىتىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلىتىشكە بولىدۇ. بەچچىدان راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ ئەڭ ئۈنۈملۈك ئۇسۇلى HPV ۋاكسىنىسى. HPV ۋاكسىنىسى بەزى يۇقىرى خەۋپلىك HPV يۇقۇملىنىشلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، بويۇن راكىنىڭ خەۋپىنى ئازايتالايدۇ. ھازىر جۇڭگودا بازارغا سېلىنىش ئۈچۈن ئۈچ خىل HPV ۋاكسىنىسى تەستىقلاندى، يەنى ئىككى ۋالېنتلىق، تۆت ۋالېنتلىق ۋە توققۇز ۋالېنتلىق ۋاكسىنىلار. بۇلارنىڭ ئىچىدە، ئىككى ۋالېنتلىق HPV ۋاكسىنىسى HPV16 ۋە HPV18 يۇقۇملىنىشلىرىنى نىشان قىلىپ، بويۇن راكىنىڭ %70 نىڭ ئالدىنى ئالالايدۇ. تۆت ۋالېنتلىق HPV ۋاكسىنىسى پەقەت ئىككى ۋالېنتلىق ۋاكسىنىنىلا ئەمەس، بەلكى HPV6 ۋە HPV11 نىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، بۇلار بويۇن راكىنىڭ %70 نى ۋە ئاقرومېگالىيەنىڭ %90 نىڭ ئالدىنى ئالالايدۇ. يەنە بىر تەرەپتىن، توققۇز ۋالېنتلىق HPV ۋاكسىنىسى توققۇز HPV تۈرىنى نىشان قىلىپ، بويۇن راكىنىڭ %90 نىڭ ئالدىنى ئالالايدۇ. بۇ ۋاكسىنا ئىلگىرى HPV بىلەن يۇقۇملانمىغان 9-45 ياش ئارىلىقىدىكى ئاياللارغا تەۋسىيە قىلىنىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، بويۇن راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن تۆۋەندىكى تەدبىرلەر بار:
1. دائىملىق بويۇن راكىنى تەكشۈرۈش. بويۇن راكىنى تەكشۈرۈش ئارقىلىق راك ئالدىدىكى بويۇن راكى يارىلىرى ياكى بالدۇر بويۇن راكىنى ۋاقتىدا بايقاپ، راكنىڭ ئېغىرلىشىشى ۋە مېتاستازلىنىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، ئۈنۈملۈك داۋالاش ئېلىپ بېرىشقا بولىدۇ. ھازىر بويۇن راكىنى تەكشۈرۈشنىڭ ئاساسلىق ئۇسۇللىرى HPV DNA تەكشۈرۈش، سىتولوگىيە (Pap سىقىش ئۇسۇلى) ۋە سىركە كىسلاتاسى بوياش ئارقىلىق كۆرۈش تەكشۈرۈشى (VIA). دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى 30 ياشتىن ئاشقان ئاياللارغا ھەر 5-10 يىلدا بىر قېتىم HPV DNA تەكشۈرۈشى ئېلىپ بېرىشنى، ئەگەر نەتىجىدە مۇسبەت بولسا، تۈرگە ئايرىش ۋە داۋالاش ئېلىپ بېرىشنى تەۋسىيە قىلىدۇ. ئەگەر HPV DNA تەكشۈرۈشى مۇمكىن بولمىسا، سىتولوگىيە ياكى VIA ھەر 3 يىلدا بىر قېتىم ئېلىپ بېرىلىدۇ.
2. شەخسىي تازىلىق ۋە جىنسىي ساغلاملىققا دىققەت قىلىڭ. شەخسىي تازىلىق ۋە جىنسىي ساغلاملىق HPV يۇقۇملىنىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى مۇھىم قوراللار. ئاياللارغا ئىچ كىيىملىرى ۋە كارىۋاتلىرىنى دائىم ئالماشتۇرۇش، نەپەس ئالىدىغان ۋە راھەت پاختا ئىچ كىيىملەرنى كىيىش، جىنسىي ئەزانى يۇيۇش ئۈچۈن سوپۇن، لوسيون ۋە باشقا غىدىقلىغۇچى ماددىلارنى ئىشلەتمەسلىك تەۋسىيە قىلىنىدۇ. شۇنداقلا، ئاياللارغا جىنسىي ھەمراھلىرىنىڭ مۇقىملىقى ۋە سادىقلىقىنى ساقلاش، كۆپ جىنسىي ھەمراھ ياكى بىخەتەر بولمىغان جىنسىي مۇناسىۋەتتىن ساقلىنىش، ھەمدە پرېزېرۋاتىپ ۋە باشقا تۇغۇت چەكلەش تەدبىرلىرىنى ئىشلىتىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
3. ئىممۇنىتېت كۈچىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن تاماكا چېكىشنى ۋە ئىچىملىك ​​ئىچىشنى تاشلاڭ. تاماكا چېكىش ۋە ئىسپىرت ئىچىش بەدەننىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا زىيان يەتكۈزۈپ، HPV يۇقۇملىنىشىغا قارشى تۇرۇش كۈچىنى تۆۋەنلىتىپ، بەچچىدان راكىغا گىرىپتار بولۇش خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ. شۇڭا، ئاياللارغا تاماكا چېكىشنى ۋە ئىچىملىك ​​ئىچىشنى تاشلاش، ياخشى تۇرمۇش ئادىتىنى ساقلاش، ۋىتامىن ۋە تالاغا مول مېۋە-چېۋىلەرنى كۆپرەك يېيىش ۋە بەدەن چېنىقتۇرۇشنى مۇۋاپىق قىلىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
4. مۇناسىۋەتلىك گىنېلىك كېسەللىكلىرىنى ئاكتىپ داۋالاڭ.

كۆكرەك راكى

كۆكرەك راكى ئاياللاردا ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان يامان سۈپەتلىك ئۆسمە بولۇپ، ئاياللارنىڭ سالامەتلىكى ۋە تۇرمۇش سۈپىتىگە ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدۇ. ئۇنىڭ ئالامەتلىرى: كۆكرەك تۈگۈنچىلىرى، كۆكرەك ئۇچىنىڭ ئىچكى قىسمىنىڭ قىسىلىشى، كۆكرەك ئۇچىنىڭ ئېشىپ كېتىشى، تېرە ئۆزگىرىشى، قولتۇق لىمفا تۈگۈنلىرىنىڭ چوڭىيىشى ۋە كۆكرەك ئاغرىشى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
كۆكرەك راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئاساسلىقى تۆۋەندىكى جەھەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
I. ئېغىرلىقنى كونترول قىلىش ۋە يېمەك-ئىچمەك

سېمىزلىك، بولۇپمۇ مېنوپاۋزا مەزگىلىدىكى ئاياللار ئۈچۈن، كۆكرەك راكىنىڭ خەۋپ ئامىلى. سېمىزلىك ئېستروگېن سەۋىيىسىنىڭ ئۆرلىشىگە ئېلىپ كېلىپ، كۆكرەك ھۈجەيرىلىرىنىڭ كۆپىيىشىنى قوزغىتىپ، كۆكرەك راكىنىڭ خەۋپىنى ئاشۇرىدۇ. شۇڭا، ساغلام ئېغىرلىقنى ساقلاش ۋە ئارتۇقچە سېمىزلىكتىن ساقلىنىش كۆكرەك راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ مۇھىم تەدبىرى.
يېمەك-ئىچمەك جەھەتتە، بەدەننىڭ ئىممۇنىتېت كۈچىنى كۈچەيتىپ، راكقا قارشى تۇرالايدىغان يېڭى مېۋە-چېۋە، كۆكتات، لوبيا ۋە ياڭاق قاتارلىق ۋىتامىن، مىنېرال ماددىلار ۋە ئوكسىدلىنىشقا قارشى تۇرغۇچى ماددىلارغا مول يېمەكلىكلەرنى كۆپرەك يېيىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بەدەندە ئەركىن رادىكاللارنىڭ ئىشلەپچىقىرىلىشىنى ئاشۇرۇپ، ھۈجەيرە DNA غا زىيان يەتكۈزۈپ، راك ئۆزگىرىشىنى ئىلگىرى سۈرىدىغان، يۇقىرى مايلىق، يۇقىرى كالورىيەلىك، يۇقىرى تۇزلۇق، قورۇلغان، كاۋاپ قىلىنغان ۋە باشقا ساغلام بولمىغان يېمەكلىكلەرنى ئازراق يېيىش كېرەك.
2. ئوتتۇراھال ھەرىكەت قىلىش
چېنىقىش قان ئايلىنىشنى ياخشىلايدۇ، ماددا ئالمىشىشنى ئىلگىرى سۈرىدۇ، ئېستروگېن سەۋىيىسىنى تۆۋەنلىتىدۇ ۋە كۆكرەك ھۈجەيرىلىرىنىڭ ئېستروگېننىڭ قوزغىلىش ئېھتىماللىقىنى تۆۋەنلىتىدۇ. چېنىقىش يەنە بېسىمنى يېنىكلىتىدۇ، ھېسسىياتنى تەڭشەيدۇ ۋە روھىي سۈپەتنى ئۆستۈرىدۇ، بۇ كۆكرەك راكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا پايدىلىق.
ھەر ھەپتە كەم دېگەندە 150 مىنۇت ئوتتۇراھال كۈچلۈكلۈكتىكى ياكى 75 مىنۇت يۇقىرى كۈچلۈكلۈكتىكى ئايروبىك چېنىقىشلىرى، مەسىلەن، پىيادە مېڭىش، يۈگۈرۈش، سۇ ئۈزۈش، ۋېلىسپىت مىنىش قاتارلىقلار تەۋسىيە قىلىنىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، يەنە بىر قىسىم پىلومېتىرىيە ۋە ئەۋرىشىملىك ​​چېنىقىشلىرى، مەسىلەن، تىرەش، ئولتۇرۇش، سوزۇلۇش قاتارلىق چېنىقىشلارنى قىلىش كېرەك. چېنىقىش جەريانىدا ئوتتۇراھال دەرىجىدە مۇۋاپىق مىقداردا چېنىقىشقا دىققەت قىلىش كېرەك، بۇنىڭ بىلەن ئارتۇقچە چېنىقىش ۋە يارىلىنىشتىن ساقلىنىشقا بولىدۇ.
3. دائىملىق تەكشۈرۈشلەر
ئائىلىسىدە راك كېسىلى تارىخى بار ئاياللار ئۈچۈن، راك كېسىلىنىڭ گېن تەكشۈرۈشى راك كېسىلىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ ئۈنۈملۈك ئۇسۇللىرىنىڭ بىرى. راك كېسىلىنىڭ ئۆزى ئىرسىي ئەمەس، ئەمما راك كېسىلىگە سەزگۈرلۈك گېنلىرى ئىرسىي جەھەتتىنمۇ داۋاملىشىدۇ. گېن تەكشۈرۈشى بىمارنىڭ ئۆزىدىكى راك گېنىنىڭ ئۆزگىرىش تىپىنى تەخمىنەن بېكىتەلەيدۇ. مۇتاتسىيەگە ئۇچرىغان گېنلارنى ئېلىپ يۈرىدىغان يۇقىرى خەۋپلىك گۇرۇپپىلارنى تەكشۈرۈش پەقەت راك كېسىلىنىڭ خەۋپىنى مۆلچەرلەپلا قالماي، يەنە بالدۇر ئالدىنى ئېلىش ۋە ئارىلىشىش ئۈچۈن نىشانلىق ساغلاملىق باشقۇرۇش پىلانلىرىنى تۈزۈپ چىقالايدۇ. مەسىلەن، كۆكرەك راكى بىمارلىرىنىڭ %15 تىن %20 گىچە ئائىلىسىدە راك كېسىلى تارىخى بار. ئائىلىسىدە راك كېسىلى تارىخى بار يۇقىرى خەۋپلىك كىشىلەر راك كېسىلىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى توغرا تەكشۈرۈش ئۈچۈن قارىلىشى مۇمكىن. ئاز مىقداردا ۋېنا قانىنى ئالغىلى بولىدۇ، ئۇنىڭ راك كېسىلىگە سەزگۈرلۈك گېنلىرى ياكى قوزغاتقۇچ گېنلىرى بار-يوقلۇقىنى تەخمىنەن 10 كۈن ئىچىدە فلۇئورېسسېنسىيەلىك مىقدارلىق PCR سىنىقى ياكى قان ئەۋرىشكىسى ئۈچۈن ئىككىنچى ئەۋلاد تەرتىپلەش تېخنىكىسى ئارقىلىق بايقىغىلى بولىدۇ. راك كېسىلى دەپ دىئاگنوز قويۇلغان بىمارلار ئۈچۈن، گېن تەكشۈرۈشى ئېنىق داۋالاشقا ياردەم بېرىدۇ ۋە نىشانلىق داۋالاش دورىلىرىنى ئىشلىتىشكە بولىدىغان-بولمايدىغانلىقىنى بېكىتىدۇ. شۇنىڭغا ئوخشاش، راك ئىممۇنىتېت داۋالاش ئۇسۇلىنى قوللىنىشتىن بۇرۇن، بىمارنىڭ ئىممۇنىتېت داۋالاش ئۇسۇلىغا ماس كېلىدىغان-كەلمەيدىغانلىقىنى بېكىتىش ئۈچۈن گېن تەكشۈرۈشى تەلەپ قىلىنىدۇ.
ئانىلار بايرىمى مۇناسىۋىتى بىلەن، Bigfried Sequence دۇنيادىكى بارلىق ئانىلارغا سالامەتلىك تىلەكلىرىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ Twitter نى دوستلىرىڭىزغا يوللاڭ ۋە ئاناڭىزغا بولغان تىلەكلىرىڭىزنى يېزىڭ، سۈرەتكە تارتىپ بىزگە شەخسىي ئۇچۇر يوللاڭ، بىز بايرامدىن كېيىن ئاناڭىزغا ئانىلار بايرىمى سوۋغىسى ئەۋەتىش ئۈچۈن تاسادىپىي بىر دوستنى تاللايمىز. ئاخىرىدا، ئاناڭىزغا «بايرامىڭىزغا مۇبارەك بولسۇن» دېيىشنى ئۇنتۇپ قالماڭ.